We're only young once - Τα μαντήλια της νοσταλγίας I

*Αυτό είναι το ποστ νο. 100 . Αποφάσισα να το γιορτάσω με ένα εκτεταμένο αφιέρωμα.

Όποτε σκέφτομαι τις ταινίες του Καουρισμάκι νιώθω σαν να επιπλέω στο πέλαγος της νοσταλγίας. Πολύ μελό για τα γούστα μερικών, αλλά είναι μια προσωπική αλήθεια/ αδυναμία/ ιστορία. Στο μυαλό επιστρέφουν σχολαστικά το βαλιτσάκι της ξενιτιάς, αυτό που κράταγε ο παππούς με δυο σώβρακα και δυο πουκάμισα όταν έφτασε μετανάστης στο Λονδίνο, οι παιδικές φωτογραφίες της μάνας μου, οι προπολεμικές - γιατί οι μεταπολεμικές είναι συννεφιασμένες και κάπου χάνουν και φυσικά οι βεντούζες της γιαγιάς. Βρίσκονταν πάντοτε στο συρτάρι του κομοδίνου, κάτω από διπλωμένα μαντήλια που κανείς δεν χρησιμοποιούσε. Εκεί ήθελα πάντα να πειράζω, τα μαντήλια αλλοτινών εποχών που δεν ήτανε δικά μου και που κανείς δεν φαινόταν να χρειάζεται πια. Υπήρχε κάτι μαγικό σ' εκείνη την ενασχόληση, που δεν κατάφερα τελικώς να αιχμαλωτίσω (πέρα από ένα φευγαλέο αίσθημα συγκίνησης, που εκπίπτει μάλλον απ' το ορίτζιναλ).

Το 2003 ήμουνα 19 χρονών. Η Κλαυθμώνος ήταν άδεια και κρύα. Στο Άστυ προβαλλόταν η ταινία "Ο άνθρωπος χωρίς παρελθόν". Σκηνοθέτης ήταν κάποιος Φινλανδός, με αστείο όνομα που δεν μου θύμιζε κάτι. Δεν γνώριζα τίποτε γι' αυτόν κι ούτε θυμόμουνα να είχαμε συζητήσει γι' αυτόν στο μάθημα της ιστορίας του κινηματογράφου. Φύσαγε όμως δυνατά και χρειαζόμουνα, άμεσα, κοντινό καταφύγιο. Ευτυχώς λειτούργησε το ένστικτο και σβέλτα κινήθηκα προς το Άστυ.

O Aki Olavi Kaurismäki γεννήθηκε στις 4 Απριλίου 1957 στην πόλη Orimattila στη νότια Φινλανδία. Λόγω της δουλειάς του πατέρα του - ήταν πωλητής - πέρασε τα παιδικά του χρόνια σε συνεχείς μετακινήσεις στο εσωτερικό της χώρας. Περί τα τέλη της δεκαετίας του 70' - και αφού είχε καταφέρει να απορριφθεί από την Φινλανδική σχολή κινηματογράφου εξαιτίας του άκρατου κυνισμού που τον διέκρινε - ξεκίνησε να ασχολείται με διάφορες δουλειές του ποδαριού, οι οποίες του εξασφάλιζαν την επιβίωση. Μέσα σ' αυτό τον κύκλο, των ταπεινών και καταφρονεμένων, των εργατών και των περιθωριακών, των περήφανων και μεγαλόψυχων, των βιοπαλαιστών, των απλών κι όχι απλοϊκών, κατάφερε να βρει τον δρόμο του.
Στις αρχές της δεκαετίας του 80' και με τη βοήθεια του μεγαλύτερου αδερφού του, Mika Kaurismäki, ο οποίος είχε μόλις επανέλθει από τις σπουδές του στη Γερμανία, επιστρέφει στην τέχνη. Το 1981 τον συναντάμε βοηθό σεναριογράφου στην ταινία του Mika "Valehtelija" - The Liar, όπου πρωταγωνιστεί ως νεαρός Ville Alfa. Την ίδια χρονιά τα δυο αδέλφια σκηνοθετούν από κοινού το μουσικό ντοκυμαντέρ "Saimaa-ilmiö" - The Saimaa Gesture, ένα αφιέρωμα στην ροκ σκηνή της Φινλανδίας, ενώ το 1982 ο Aki βοηθάει τον αδερφό του τόσο στο "Jackpot 2" όσο και στο εξαιρετικό "Arvottomat" - The Worthless, όπου και πάλι εμφανίζεται ως Ville Alfa. Παράλληλα με τις καλλιτεχνικές τους δραστηριότητες, τα δυο αδέρφια ιδρύουν το 1980 την δική τους εταιρεία παραγωγής, "Villealfa Filmproduction Oy" [εμπνευσμένο από το "Alphaville, une étrange aventure de Lemmy Caution" (1965)] αποτίοντας έτσι, φόρο τιμής, στον αγαπημένο τους σκηνοθέτη Jean-Luc Godard. Από τότε κι έπειτα οι δρόμοι των αδερφών Καουρισμάκι χώρισαν, αφού επέλεξαν τη λύση της προσωπικής καρριέρας. Ακολούθησαν τελείως διαφορετικές πορείες και είμαι πολύ ευχαριστημένος γι'αυτό. Τουλάχιστον δε χάθηκαν ο ένας μέσα στον άλλο.

Ο Aki επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από το έργο των Godard , Yasujiro Ozu, Jean-Pierre Melville, Robert Bresson και από τα αμερικανικά film noir. Ιδιαίτερα φαίνεται ότι τον επηρέασε, όπως ο ίδιος εξομολογείται, το αριστούργημα του Jean Vigo, "L'Atalante" (1934) καθώς και το "L'âge d'or" (1930) του Buñuel. Έμμεσες επιρροές δέχτηκε τόσο από τον βρετανικό ρεαλισμό της δεκαετίας του 60' όσο κι από τις τσέχικες, πολωνικές και γιουγκοσλαβικές παραγωγές της ίδιας εποχής που περιγράφουν τις ζωές βιοπαλαιστών ή απλών ανθρώπων που κάνουν την δικιά τους επανάσταση με τον δικό τους τρόπο. Από τον Jean Renoir, τον μαιτρ του ποιητικού ρεαλισμού υιοθέτησε την αρχή του ψαρά: ένας σκηνοθέτης μοιάζει πολύ με τον ψαρά. Δεν δημιουργεί ψάρια. Απλώς τα ψαρεύει.

Για μέρος ΙΙ και ΙΙΙ

Blank

Συνεχώς έχω την αίσθηση ότι μασάω χαρτί γκοφρέ που μου φράζει τον οισοφάγο. Προσεύχομαι για την πρόωρη άφιξη του Φθινοπώρου.

*foto1, foto2, foto3

Sharon Tate (1943 - 9 Aυγούστου 1969)

*Valley of the dolls

Gotta get off, gonna get/ Have to get off from this ride/ Gotta get hold, gonna get/ Need to get hold of my pride/ When did I get, where did I/ How was I caught in this game/ When will I know, where will I/ How will I think of my name/ When did I stop feeling sure, feeling safe/ And start wondering why, wondering why/ Is this a dream, am I here, where are you/ What's in back of the sky, why do we cry/ Gotta get off, gonna get/ Out of this merry-go-round/ Gotta get off, gonna get/ Need to get on where I'm bound/ When did I get, where did I/ Why am I lost as a lamb/ When will I know, where will I/ How will I learn who I am/ Is this a dream, am I here, where are you/ Tell me, when will I know, how will I know/ When will I know why?

**To μουσικό θέμα της ταινίας με ερμηνεύτρια την Dionne Warwick βρίσκεται εδώ αλλά ο ήχος είναι χάλια.
***Υπάρχει βέβαια και η ερμηνεία της Patty Duke η οποία είναι τελείως θεατρική αν και κάπως καμμένη. Πιστεύω πως θα έκανε το ιδανικότερο θέμα σε αυτή την επέτειο.
**** Η επέτειος αυτή δεν έχει καθόλου να κάνει με το γεγονός ότι η Sharon Tate ήταν κούκλα. Ως γνωστόν οι κούκλες δεν πεθαίνουν ποτέ.

die Doraus und die Marinas

Er kam mit in die Stadt/ Die Frauen waren platt/ Ein Traum von einem Mann/ und jede wollte ihn/ Die Männer war'n nervös/ und wurden furchtbar bös'/ sie wurden nicht mehr angeseh'n/ Fred der sollte gehn/ Er konnt' es nicht verstehn/ Er sah es aber ein und ging/ Die Frauen weinten sehr/ IhrFred der war nicht mehr

*foto
**Video

John Hughes (1950-2009)

R.I.P. John Hughes

* Τζιζ... Τι είπα χτες σπούκυ σύμπτωση

Η πισίνα

στο μπαλκόνι όπου καταφεύγω τα τελευταία απογεύματα υπάρχει μια παιδική φουσκωτή πισίνα χωρίς νερό. είναι κάπως λυπηρό θέαμα [παιδική πισίνα -χωρίς νερό- χωρίς παιδάκια να χαζολογάνε τσαλαβουτώντας] αλλά ήταν το καλύτερο δώρο που θα μπορούσα να ευχηθώ γι' αυτό το καλοκαίρι. το πιο συγκινητικό μέρος, που κάθε που το θυμάμαι κομπιάζω, ήταν η εικόνα του να προσπαθεί να φουσκώσει τους δακτύλιους της πισίνας επειδή δεν είχαμε τρόμπα κι εγώ όταν φυσάω πολύ ζαλίζομαι. ξαπλώνω στην πισίνα μου με το μαξιλάρι το βράδυ και προσπαθώ να σκέφτομαι μόνο τα απολύτως απαραίτητα: αυτόν που είναι διατεθειμένος να φουσκώσει μια πισίνα για μένα, μια παγωμένη λεμονάδα, το ποτιστήρι και τα φυτά που ποτίζει, τον κουβά με το νερό και τον ήχο από τα παγάκια που λιώνουν.

η μέτρια σοδειά στις ταινίες συνεχίζεται για πολλοστή μέρα με ξενέρωτες επιλογές όπως dedication (2007), daisy (2006) και Evening (2007). η αστοχια μου, όσον αφορά στις κινηματογραφικές παραγωγές, έχει κτυπήσει κόκκινο αυτό το καλοκαίρι. μάλλον φταίει το κλίμα, μια διάχυτη σύγχυση, φανερή αβεβαιότητα και παρατεταμένος σκεπτικισμός. δεν ξέρω που αλλού να το αποδώσω. επαναλαμβάνω τις κολλεγιακές κωμωδίες των 80's σε μια ύστατη προσπάθεια να απομακρύνω τον John Hughes από τη ζωή μου (τουλάχιστον μέχρι το επόμενο καλοκαίρι αν και ο Ferris Bueller καραδοκεί στο πορτάκι του ντι-βι-ντι πλέιερ).

αυτά επί της παρούσης. πάω να δω την πανσέληνο. ευτυχώς είναι δωρεάν.

*foto1,foto2, foto4

[boys]

ησυχίες. μόνο στο μετρό κάτι αγόρια με τεράστιες βλεφαρίδες και πυκνά φρύδια. κουρασμένα αγόρια, λουσμένα αγόρια, αγόρια άντρες, αγόρια μάγκες, αγόρια που θα ήθελαν να είναι κορίτσια, αγόρια που κυρίως προσπαθούν. τα σημερινά και τα χτεσινά, με χαρακτηριστικά από τριμμένο κάρβουνο. προκλητικά αθώα αγόρια. Αυτή εδώ είναι η καλύτερη αφίσα του μπλόου απ και είναι τσέχικη και παραδίπλα πειραγμένο στιγμιότυπο από το τάισμα του μπέμπη.

τους λείπει ύπνος. υπεράνω δυνάμεων. αλλά κάθε μέρα βγαίνουν έξω πιστεύοντας, κατά βάθος (ακόμη κι αν δεν θέλουν να το παραδεχτούν) , ότι θα συναντήσουν τον έρωτα της ζωής τους.

*foto

A girl on Sunday (like any other day)

1.Six-Huit - Michele Mercier
2.Wenn dein Herz brennt - Uschi Glas
3. Sherry - Les Chats Sauvages
4. Auf Dich Nur Wart' Ich Immerzu - Dusty Springfield
5. L'anneau de feu - Les Gam's
6. I´m A Woman - Ann Christine
7. The Nights - Lee Hazlewood
8. The Snake - Al Wilson
9. Jeg venter på et vink - Birgit Lystager
10. Our Love It Grows - Myrna March
11. Dla Ciebie Mily - Violetta Villas
12. Ein bisschen Goethe, ein bisschen Bonaparte - France Gall
13. çapkın kız - Gönül Yazar
14. Le Locomotion - Sylvie Vartan

15. Any Place I Hang My Hat is Home - Barbra Streisand

Kesäkatu - Summer (street) in the (finnish) city

Φαύστα

Ο μήνας της Φαύστας είναι ο Αύγουστος. Τότε ήταν που τη χάσαμε και πάντα τότε θα τη βρίσκουμε. Ξεβρασμένη από το κύμα στην πολυτέλεια μιας επαρχιακής ταράτσας.

Στον καναπέ τα καφετιά μοτίβα με ζαλίζουν. Η γιαγιά από δίπλα πλέκει. Η μικρή γιαγιά είναι στο σπίτι της κι ο παππούς στο καφενείο. Στην τηλεόραση η πιο παρακμιακή σειρά της εποχής Μέρφυ Μπράουν. 1992 είμαι άρρωστος ενώ οι άλλοι έχουνε πάει θέατρο. Όταν επιστρέφουν πέρα απ' το ότι τους μισώ που μ'άφησαν πίσω, εξακολουθώ να είμαι άρρωστος κι επιπλέον πρέπει να πάω για ύπνο διότι την επόμενη μέρα (Δευτέρα) έχουμε σχολείο. Φαίνεται ικανοποιημένη, μιλάει για κάποια Φαύστα αλλά είμαι ήδη αρκετά κουρασμένος, ήταν πολύ ενδιαφέρον λέει -ο Γιώργος με βλέφαρα που βασιλεύουν ψάχνει ήδη τον σνούπυ του. Η Κυριακή που ακολούθησε υπήρξε μια απ'τις πιο σημαντικές της ζωής μου. Διότι είχα την θεοφάνεια της Φαύστας που από τότε δεν έπαψε να με ακολουθεί.

Φυσικά δεν θα μπορούσα να γνωρίζω τον Μπόστ και το έργο του. Η Φαύστα είναι μια ιλαροταγωδία γραμμένη στα 1962. Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του θεατρικού στάθηκε ένα πραγματικό συμβάν, κατά το οποίο ένας καρχαρίας στο Κερατσίνι έφαγε κάποιο παιδάκι που κολυμπούσε. Ο Μπόστ έπλασε ένα παιδί με βάση αυτό το γεγονός, το ονόμασε Ριτσάκι κι έστησε σε δεκαπεντασύλλαβο ένα παράλογο μύθο. Το παιδί προέρχεται από οικογένεια αστών όπου μαμά είναι η Φαύστα. Η Ρίτσα εξαφανίζεται μυστηριωδώς στην θάλασσα ενώ ο πατέρας της -μανιώδης ερασιτέχνης ψαράς- ψαρεύει αμέριμνος. Μετά από παρέλευση δέκα χρόνων, ο πατέρας πιάνει ένα κήτος στην κοιλιά του οποίου ανευρίσκεται ζωντανή η Ρίτσα. Μυρίζει, όμως, τόσο έντονα ψαρίλα, που κατασπαράσσεται από τις γάτες του σπιτιού μέσα στην κουζίνα.
Θυμάμαι πόσο με είχε συγκλονήσει αυτή η ιστορία. Φεύγοντας από το θέατρο ήμουνα τόσο συνεπαρμένος που δεν μπορούσα να σταματήσω να το σκέφτομαι.

Από τότε και επί σειρά ετών η Φαύστα αποτελούσε το βασικό έργο των θεατρικών μας επιχειρήσεων. Η Δέσποινα είχε πάντα το ρόλο του πατέρα κι όλων των υπολοίπων ενώ η αφεντιά μου σε διπλό ρόλο έκπληξη, Ριτσάκι-Φαύστα. Το σενάριο, ανασκευασμένο από τη Δέσποινα, βρίσκεται καταχωνιασμένο σε κάποιο μέρος του σπιτιού. Εκεί είχαμε σημειώσει ακόμη και τα ρούχα και τα αντικείμενα που χρειαζόμασταν. Θυμάμαι ένα φορεματάκι βαφτιστικό, το'χαμε κυριολεκτικά ξεσκίσει στην προσπάθειά μας να χωρέσουμε. Θύμιζε όμως τόσο έντονα σώμα ψαριού -είχε γίνει κουρέλι- που το προτιμούσαμε σε όλες τις παραστάσεις. Μέχρι το τέλος. Το οποίο ήρθε όταν η Δέσποινα έγινε 15 χρονών. Τα αδέρφια μας αποτελούσαν το καλύτερο ακροατήριο που είχαμε. Παρακολουθούσαν με σαγόνι κρεμάμενο και αξιοθαύμαστη προσοχή, μαντεύοντας τη μισή πλοκή πίσω απ' τα κάγκελα του υπερυψωμένου μπαλκονιού χωρίς ποτέ να διαμαρτύρονται. Και μας χειροκροτούσαν αθώα, η πιο αληθινή πράξη αγάπης του κόσμου.

Αυτή η σουρρεαλιστική ιστορία είναι τόσο αναπόσπαστα δεμένη με τα παιδικά καλοκαίρια που δεν θα μπορούσε να μην είχε αναφερθεί εδώ. Φέρνει έναν αέρα τόσο μακρινό και δροσερό που σχεδόν με κάνει να πιστεύω πως το Ριτσάκι παραμονεύει στο μπαλκόνι κι όπου να'ναι θα φανεί σέρνοντας πίσω της τον Αυγουστίνο και τη Μάγια.

foto1, foto2, foto3

The old man and the sea

*had the deep-creased scars from handling heavy fish on the cords/ But none of these scars were fresh. They were as old as erosions in a fishless desert(...) he knew the depth of his tiredness(...)/The iridescent bubbles were beautiful. But they were the falsest things in the sea and the old man loved to see the big sea turtles eating them/Now is the time to think of only one thing. That which I was born for.

fotos

Mit Dir

2. Ρομπότικο Ρετζέκτο ινκρεντίμπιλε.
3. Μποϋτρόνικ ραπάρει στο καράβι
4. Καμπαρέ Βολταίρ πάνε σινεμά
5. Παλαί Σαουμπούργκ ότι να΄ναι - πολλά ψυχολογικά

βοήθειά μας

Eila Pellinen (1938-1977)

Σκεφτόμουνα ολημερίς - άκουγα Bobby Darin. Το απόγευμα (και αφού είχα διασχίσει Νέο Κόσμο - Δάφνη - Παγκράτι ον φούτ) είδα για μια ακόμη φορά το Come September (1961) για να ακούσω το θέμα.
Και κάπου εκεί θυμήθηκα την Eila Pellinen η οποία είχε ερμηνεύσει στα φινλανδικά-με στίχο το θέμα αυτό υπό τον τίτλο Tule syyskuu (=Come September). Όλο το απόγευμα έψαχνα να βρω τους φινλανδικούς στίχους του τραγουδιού αλλά δε βγήκε τίποτε. Τα περισσότερα , όλα δηλαδή, τα αποτελέσματα στο γκουγκλ ήτανε σουόμι με αποτέλεσμα να κλαίω -σχεδόν- πάνω από κάθε μετάφραση. Όπως και να'χει πρόκειται για μια άξια ερμηνεία για την οποία ο Μπόμπι θα ήταν περήφανος. Παρ'όλα αυτά δεν θα ησυχάσω αν δεν βρω τους στίχους. Στη χειρότερη, θα γράψω ό,τι συλλαβή ακούω και θα το ανεβάσω εδώ για όποιον ενδιαφέρεται να τραγουδάει σπίτι του.
Φυσικά οι δυσκολίες συνεχίζονται και στην αναζήτηση πληροφοριών για την Eila Pellinen. Ξέρω ότι έλαβε μέρος στο διαγωνισμό της Γιουροβίζιον - ΝΑΙ πριν από 50 χρόνια, το 1962- με το τραγούδι Sitä rakkaus on (=αγάπη είναι ή κάπως έτσι μεταφράζεται). Συμμετείχε σε κάποιες ταινίες της εποχής - δεν έχω δει καμμιά αλλά σκοπεύω να το κάνω σύντομα.

Εδώ υπάρχει μια βιογραφία αλλά μην την αποτολμήσετε γιατί θα σας δώσει πονοκέφαλο.

*Το άγγελμα της ημέρας: Τα φινλανδικά είναι η γλώσσα του μέλλοντος (μου).
**I'm in desperate need of the following songlyrics: Tule syyskuu by Eila Pellinen. Anybody willing to help please contact osonnenstrahlo@gmail.com or leave a comment here. I'll pay you back in some way/μένι σόρτς οφ γουέης.

So tired

*foto1,foto2, foto3