Νάντυα

...

....


...

...

....

....

....

....

....

*Σκαλίζοντας τη λίστα όσων επιχείρησαν (αποτυχημένα) να εικονογραφήσουν το "Ο μαιτρ και η Μαργαρίτα" και μετά από πολλαπλές απογοητεύσεις, έπεσα, ευτυχώς, πάνω σε τούτο δω το κορίτσι. Βρήκα αρκετά από τα σκίτσα της για το βιβλίο, τα πορτραίτα της Μαργαρίτας και του Πιλάτου, του Μαιτρ, σκηνές στην πόλη (τα 3 πορτραίτα στην κεφαλίδα της ανάρτησης είναι δικά της). Μα ποιό επιτέλους ήταν αυτό το μυστήριο κορίτσι; Δεν την είχα ακούσει ποτέ. Η γραμμή της με εντυπωσίασε αρκετά ώστε να ψάξω εντατικά τρεις μέρες και να συγκεντρώσω ικανοποιητικά στοιχεία (και την άνωθεν μικρή πινακοθήκη). Η δουλειά ήταν δύσκολη διότι τα λήμματα ήταν μικρά - αντίθετα στα ρώσικα το υλικό ηταν άφθονο. Έπρεπε να στραφώ στην πηγή.

** Η Nadya Rusheva (Надя Рушева) γεννήθηκε το 1952 στο Ουλάν Μπατόρ (πρωτεύουσα της σημερινής Μογγολίας) και πέθανε αναπάντεχα από εγκεφαλική αιμορραγία το 1969, σε ηλικία 17 ετών. Οι γονείς της ήταν και οι δυο άνθρωποι της τέχνης. Η Νάντυα μεγάλωσε μέσα στα θέατρα, τα μπαλέτα, τα βιβλία και τις μουσικές. Στα εφτά της ζωγράφιζε τα παραμύθια και τις ιστορίες που άκουγε από τον πατέρα της ("The Tale of Tsar Saltan" του Pushkin, ελληνική μυθολογία). Κατά τη διάρκεια της (σύντομης) ζωής της εικονογράφησε περίπου 50 συγγραφείς και ποιητές μεταξύ των οποίων οι Antoine de Saint-Exupery, Shakespeare, Rabelais, Byron, Dickens, Hugo, Mark Twain, Gogol, Lermontov, Bulgakov, Leo Tolstoy ("Πόλεμος και Ειρήνη"). Δούλευε ασταμάτητα (άφησε μια κληρονομιά περίπου 10.000 σχεδίων) για πολλές ώρες, γεγονός που οδήγησε ορισμένους σύγχρονους κριτικούς στο συμπέρασμα ότι υπήρξε ένα παιδί θαύμα - κατασκεύασμα και θύμα της σοβιετικής προπαγάνδας. Είναι γενικά παραδεκτό ότι η σοβιετική πρακτική της προσφοράς άρτων και θεαμάτων κατέστρεψε πολλές πνευματικές προσωπικότητες (λόγω της πίεσης στην οποία τους υπέβαλλε). Εντούτοις, αδυνατώ να πιστέψω -μου φαίνεται εξαιρετικά μοιρολατρικό και πρόχειρο συμπέρασμα για να είμαι ειλικρινής, πέρα απ' το γεγονός ότι υποβαθμίζει τον καλλιτέχνη και το έργο του - ότι η πίεση και η "εκμετάλλευση" την οδήγησε στο θάνατο. Στο κάτω - κάτω θεωρώ αρκετά λογική την τακτική του καθεστώτος : Όταν βρίσκεις ένα αστέρι στο σκοτάδι είναι λογικό να θες να το βάλεις πάνω απ' το κεφάλι σου. Πρόλαβε τουλάχιστον να δουλέψει αρκετά (δεκαπέντε προσωπικές εκθέσεις σε πέντε χρόνια), να ταξιδέψει λίγο, να μάθει όσα της χρειάζονταν και να εγκαταλείψει κλείνοντας ένα θεαματικό κύκλο. Στα χρόνια που ακολούθησαν το θάνατό της, έγινε ακόμη πιο διάσημη (το καθεστώς φρόντισε, με περιοδικές εκθέσεις σε όλη την επικράτεια). Κατάφερα να ανακαλύψω δυο ακόμη στοιχεία. Το πρώτο είναι ένα ντοκυμαντέρ, γυρισμένο το 1972 απο κάποιον Iossif Trakhtenguerts (Иосиф Самойлович ТРАХТЕНГЕРЦ) με τίτλο "Trois histoires de Nadya Rusheva" (Три рассказа Нади Рушевой). Δεν κατάφερα να εντοπίσω τίποτε σχετικό με την ταινία ή τον σκηνοθέτη. Το δεύτερο στοιχείο είναι ένα βίντεο στο γιου τιούμπ (με τα εξής στοιχεία: Documentary about a young artist Nadia Rusheva. Lenfilm Studio. 1969. Screenplay by: G. Silin, A. Pinsker/ Directed Kalinin/ Operator Yu Nikolaev/ Sound Engineer N. Zinin/ Translated Janson) επίσης αδιέξοδο.
Το βλέπεις κι εσύ, πώς με μια μονοκοντυλιά, ένα παιδί, κατάφερε να συλλάβει, να καταγράψει και τελικώς να ενσωματωθεί στην ουσία του υποκειμένου;

Άννα Βάρνευ

*A conscious slumber seems to take, And would not, for the world, awake. All beauty sleeps! - and lo! where lies Irene, with her Destinies!
Σήμερα είναι το γενέθλιο του Poe. Αναπόφευκτα θυμήθηκα την περσόνα Sopor Aeternus. Ακολουθούν Propaganda και South of no North. Αργότερα λέω να το γυρίσω σε τίποτα λάιτ, Psychedelic Furs ας πούμε, να ισιώσω.

Ма́стер и Маргари́та

....................

*Ο Μπουλγκάκοφ ξεκίνησε να δουλεύει το προσχέδιο για τη νουβέλα Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα περί τα τέλη του 1928. Μέχρι τότε ήταν ήδη εξαρτημένος από τη μορφίνη, την οποία έπαιρνε αρχικά ως καταπραϋντικό - σπασμολυτικό για τους τραυματισμούς που είχε υποστεί στο μέτωπο, κατά τη διάρκεια του Α'ΠΠ. Η οικογένεια του είχε αυτοεξοριστεί στο Παρίσι (μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου και κατά την περίοδο εδραίωσης των Σοβιετικών) ενώ εκείνος με τα αδέρφια του βρέθηκαν στον Καύκασο όπου ξεκίνησε να δουλεύει ως δημοσιογράφος [λίγο αργότερα δέχτηκαν πρόταση από την γαλική και γερμανική κυβέρνηση να εργοδοτηθούν ως ιατρικό προσωπικό αλλά στον Μιχαήλ απαγορεύτηκε η έξοδος από τη χώρα εξαιτίας επιδημίας τύφου (!). Τότε ήταν και η τελευταία επαφή που είχε με την οικογένειά του]. Αξίζει να αναφερθεί ότι από το 1921 μέχρι και το 1924 ο Μπουλγκάκοφ διέμενε στον νούμερο 10 της Bolshaya Sadovaya στην Μόσχα (συγκρότημα λουξ διαμερισμάτων όπου σύχναζαν ή διέμεναν γνωστές προσωπικότητες της εποχής όπως οι Isadora Duncan με τον Sergei Yesenin, Andrei Bely, Vasily Surikov (προπάππος του Nikita Mikhalkov και του Andrei Konchalovsky), Feodor Chaliapin, καθώς και μέλη της ομάδας Jack of Diamonds (με σεζανικούς προσανατολισμούς ρωσ.:Бубновый валет ή Κnave of Diamonds). Με βάση το κοινόχρηστο διαμέρισμα αρ. 50 και τα διαδραματισθέντα γύρω απ' αυτό δημιούργησε ο Μπουλγκάκοφ τους χώρους και τα σκηνικά του βιβλίου. Ήδη από το 1927 διαδίδονταν φήμες για το αντικομμουνιστικό του φρόνημα αλλά μέχρι το 1929 η καριέρα του είχε πάρει την κάτω βόλτα. Η λογοκρισία είχε καταφέρει να τον συκοφαντήσει, οδηγώντας τον στην απομόνωση: Κανένας εκδότης ή σκηνοθέτης δεν τολμούσε να αναλάβει την έκδοση/ σκηνοθεσία των έργων του. Τότε περίπου και πιο συγκεκριμένα στα 1930, τοποθετείται το κάψιμο του πρώτου χειρογράφου. Μόνος, μπροστά στο αδιέξοδο της καριέρας του και την απάθεια του κρατικού μηχανισμού αποφασίζει να το καταστρέψει. Έτσι κι αλλιώς δεν υπήρχε καμιά αμφιβολία για το ζοφερό του μέλλον: Πέρα απ' το γεγονός ότι δε θα κατέληγε ποτέ στο τυπογραφείο, υπήρχε κίνδυνος να στείλει και τον ίδιο σε κάποιο στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας. Σε μια στιγμή απόγνωσης έγραψε ένα γράμμα απευθυνόμενος στον ίδιο τον Στάλιν στο οποίο ζητούσε να του παραχωρηθεί άδεια μετανάστευσης αφού δεν ήταν χρήσιμος. Ο Στάλιν απάντησε αρνητικά με τηλεφώνημα, λέγοντας ότι κανένας σοβιετικός συγγραφέας δεν επιτρέπεται να ζει εκτός των σοβιετικών συνόρων. Ευτυχώς (για όλους μας) σύντομα εγκατέλειψε τις μηδενιστικές τάσεις και τον επόμενο χρόνο το' πιασε απ' την αρχή. Αυτό το δεύτερο σχεδίασμα το δούλευε μέχρι το 1936, οπότε και ολοκλήρωσε όλες τις παραμέτρους και τις ιστορίες. Το 1937 γράφτηκε το τελικό κείμενο. Γενικώς δεν σταμάτησε ποτέ να το δουλεύει βοηθούμενος από την τρίτη σύζυγο (που αποτέλεσε έμπνευση για το χαρακτήρα της Μαργαρίτας). Τελικά το έργο περατώθηκε το 1940-41, αμέσως μετά το θάνατο του Μπουλγάκοφ (σύμφωνα με τις υποδείξεις του) από την σύζυγο. Η νουβέλα διακινούνταν και διαβαζόταν υπόγεια σε μορφή Samizdat (ρωσ. : самиздат = αυτοέκδοση/ παράνομη, αντικαθεστωτική φυλλάδα) για πολλά χρόνια μέχρι την επίσημη -λογοκριμένη- έκδοσή της, σε δυο συνέχειες από το περιοδικό Moskva το 1966-7.
Για πολλή ώρα καθόμουν στο πτυσσόμενο σκαμνί μου ακίνητος. Άδειαζα τις σκέψεις της βδομάδας στον τοίχο απέναντι. Μέχρι που πάγωσα και σύρθηκα στο καλοριφέρ. Εκεί με πήρε ο ύπνος. Και είδα για δεύτερη συνεχόμενη μέρα ένα όρθιο όνειρο μ' ένα χοντρό λιγδιασμένο γάτο που πεινάει συνέχεια και είναι πράσινος. Όχι ακριβώς. Μπλέ περίπου. Λέει όμως έξυπνες ιστορίες. Ξύπνησα απότομα στο τέταρτο με την αίσθηση ότι έχουν περάσει δέκα ώρες. Έπειτα και για όλο το υπόλοιπο απόγευμα (που διαρκεί πάντα τόσο λίγο) έσπαγα το κεφάλι μου να θυμηθώ που είχα ξαναδεί τον περίεργο γάτο -ήταν γνώριμος- και τελικά θυμήθηκα. Ήταν, εκείνος, στο εξώφυλλο της πολυπαθούς νουβέλας ο Μαίτρ και η Μαργαρίτα.
Φοβάμαι ότι δεν μπορώ να αποκαλύψω τίποτε άλλο σχετικό με την πλοκή του βιβλίου ή ο,τιδήποτε έχει να κάνει με τα πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης και τις ερμηνείες που δίνονται. Θα χάλαγε την έκπληξη και δεν είναι στο χαρακτήρα μου.

Δυστυχώς για να δείτε κ εσείς τον γάτο πρέπει να το διαβάσετε.

**Bonus: Franz Ferdinand: Love And Destroy (The Master and Margarita)

Feline Reactions to Bearded Men

1. Cats do not like men with long beards, especially long dark beards.
2. Cats are indifferent to men with shorter beards.
3. Cats are confused and/or disturbed by men with beards that are incomplete (...) and to a lesser degree by men whose beards have missing parts (...).

*MORE

Χάρτες

*"(...) But it is already light. How long has it been light? All this while, light has come percolating in, along with the gold morning air flowing now across his nipples: it has begun to reveal an assortment of drunken wastrels (...) as London light, winter and elastic light grows between the faces of the mullioned windows, grows among the strata of last night's smoke still hung, fading, from the waxed beams of the ceiling. All these horizontal here, these comrades in arms, look just as rosy as a bunch of Dutch peasants dreaming of their certain resurrection in the next few minutes(...)"

Pynchon, Th. - "Gravity's Rainbow"

**pic

τρεις τανίες

...........................,

*Kes (1970) του Ken Loach (τον αντιπαθώ γενικώς αλλά αυτή η ταινία εμπίπτει στην κατηγορία των διαχρονικών)

** The Cool World (1964) της Shirley Clarke [Harlem ghetto και διάφορα (πολλά) άλλα προβλήματα]

*** Lancelot Du Lac (1974) του Robert Bresson (ακόμη μια φιλοσοφική σπουδή από τον μαιτρ του είδους).

Η Ράνια και η άλλη

*Το πρωί πήγα να δω τη Ράνια στο σπίτι της. Με περίμενε στη βεράντα με τον Ιβάν που είναι μεγάλο σκυλί αλλά δε γαβγίζει. Καθόλου. Έχει το χρώμα της κρέμας, μάτια μικρά και καστανά και δε φαίνεται να έχει ψυχολογικά. Η γιαγιά της καθόταν, σε στάση αυτοκρατορική, στην κουζίνα, ακουμπισμένη στη σόμπα, δίπλα στην κατσαρόλα με τα φασολάκια. Η Ράνια, που έχουμε την ίδια ηλικία, γηροκομεί την γιαγιά της που είναι ανήμπορη τα τελευταία χρόνια και τη γατούλα τους τη λένε Λόλα και μένει στην εξώπορτα μαζί με τα παιδιά της. Υπάρχει μια σταθερή σχέση ανάμεσα στις παραπάνω προτάσεις, που κωλύομαι να αναπτύξω.

'Αλλωστε, δεν θα μπορούσα να το πω αλλιώς.

(Ούτε χρειάζεται μάλλον να αναφέρω ότι έχω ερωτευτεί την κουπαστή της σκάλας.)

*pic

Ουμβέρτος μάγκας

Βrief

.................................................

*pics

Lepakkoluola

* Η σοδειά του Σαββατοκύριακου υπήρξε πενιχρή διότι ήμουν πτώμα. Συνεπώς δεν έτρεξα τον συνηθισμένο μου διαδικτυακό μαραθώνιο. Εψές λοιπόν , καταβεβλημένος από την (πνευματική) απραξία έβαλα -τυχαία επιλογή- το Mother Night (1996) του Keith Gordon. Φυσικά εξεπλάγην. Τώρα θα μου πείς με βασικό κάστ τους Nick Nolte και Alan Arkin λίγο δύσκολο να πετύχαινα πατάτα. Κι όμως όσοι παρακολουθούν αυτό το blog μπορούν να εντοπίσουν τη δυσπιστία που ενίοτε αναπτύσσω απέναντι στις αμερικανικές παραγωγές - ακόμη και στις ανεξάρτητες/αντεργκραουντ/υποκουλτουρέ. Σε κάθε περίπτωση, η ταινία αποδείχτηκε έξυπνη σεναριακά αλλά δεν μπορώ να επεκταθώ. Θα γινόμουν φλύαρος κι εξάλλου δεν ταιριάζει με το επόμενο θέμα. Στο οποίο περνάω αμέσως.

** Το 1982 o πιανίστας Brandi Ifgray και ο μπασίστας Hande Virkki σύχναζαν στο κλάμπ/συναυλιακό χώρο Lepakkoluola γνωστό κι ως Lepakko (=Batcave) στο Ελσίνκι . Και οι δυο αγαπούσαν την τζαζ αλλά τους άρεσε η μουσική της εποχής ποστ πανκ/ ντάρκουεϊβ κ.λ.π. Ήθελαν να κάνουν μουσική για φρικιά/πανκιά που αρέσκονταν στην τζαζ αλλά δεν ήταν σίγουροι πως. Έκαναν συχνά πρόβες στα πίσω δωμάτια του κτιρίου - εκεί σύχναζαν όλοι τους οι φίλοι και καμπόσοι άλλοι παράξενοι τύποι που δεν τους γνώριζαν. Υπήρχε χώρος για όλους και ειδικές βραδιές κατά τις οποίες οι θαμώνες απολάμβαναν μουσική κάνοντας σάουνα (ναι λειτουργούσε σάουνα στο Lepakko). Στο βίντεο μπορείτε να δείτε τα παιδιά στα πρώτα τους βήματα, στον φυσικό τους χώρο. Είχαν επιλέξει το όνομα Shadowplay (φόρος τιμής στους Joy Division). Το 1985 κυκλοφόρησε το πρώτο τους σινγκλ "Night Porter" το οποίο εμφανίζεται στην ταινία Kill City (1986) [φυσικά ψάχνω-σαν-παλαβός-πυροβολημένος να τη βρω]. Ένα μέρος των γυρισμάτων της ταινίας έλαβε χώρα στο Lepakko. Το εξπρεσσιονιστικό σκηνικό που εμφανίζεται στο κλιπ παραπέμπει έντονα στον Καλιγκάρι - η σύνδεση με την σκηνογραφία της δαιμονικής οθόνης είναι αναπόφευκτη. Τελικώς οι Shadowplay με ενδιαφέρουν μέχρι και το 1988. Μετά υπάρχει μετά ,που είναι μια άλλη ιστορία.
***Κάπως αναστήθηκε το Σ/Κ. Μάλλον.

***pic