17.1.10

Ма́стер и Маргари́та

....................

Μπουλγκάκοφ ξεκίνησε να δουλεύει το προσχέδιο για τη νουβέλα Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα περί τα τέλη του 1928. Μέχρι τότε ήταν ήδη εξαρτημένος από τη μορφίνη, την οποία έπαιρνε αρχικά ως καταπραϋντικό - σπασμολυτικό για τους τραυματισμούς που είχε υποστεί στο μέτωπο, κατά τη διάρκεια του Α'ΠΠ. Η οικογένεια του είχε αυτοεξοριστεί στο Παρίσι (μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου και κατά την περίοδο εδραίωσης των Σοβιετικών) ενώ εκείνος με τα αδέρφια του βρέθηκαν στον Καύκασο όπου ξεκίνησε να δουλεύει ως δημοσιογράφος [λίγο αργότερα δέχτηκαν πρόταση από την γαλική και γερμανική κυβέρνηση να εργοδοτηθούν ως ιατρικό προσωπικό αλλά στον Μιχαήλ απαγορεύτηκε η έξοδος από τη χώρα εξαιτίας επιδημίας τύφου (!). Τότε ήταν και η τελευταία επαφή που είχε με την οικογένειά του]. Αξίζει να αναφερθεί ότι από το 1921 μέχρι και το 1924 ο Μπουλγκάκοφ διέμενε στον νούμερο 10 της Bolshaya Sadovaya στην Μόσχα (συγκρότημα λουξ διαμερισμάτων όπου σύχναζαν ή διέμεναν γνωστές προσωπικότητες της εποχής όπως οι Isadora Duncan με τον Sergei Yesenin, Andrei Bely, Vasily Surikov (προπάππος του Nikita Mikhalkov και του Andrei Konchalovsky), Feodor Chaliapin, καθώς και μέλη της ομάδας Jack of Diamonds (με σεζανικούς προσανατολισμούς ρωσ.:Бубновый валет ή Κnave of Diamonds). Με βάση το κοινόχρηστο διαμέρισμα αρ. 50 και τα διαδραματισθέντα γύρω απ' αυτό δημιούργησε ο Μπουλγκάκοφ τους χώρους και τα σκηνικά του βιβλίου. Ήδη από το 1927 διαδίδονταν φήμες για το αντικομμουνιστικό του φρόνημα αλλά μέχρι το 1929 η καριέρα του είχε πάρει την κάτω βόλτα. Η λογοκρισία είχε καταφέρει να τον συκοφαντήσει, οδηγώντας τον στην απομόνωση: Κανένας εκδότης ή σκηνοθέτης δεν τολμούσε να αναλάβει την έκδοση/ σκηνοθεσία των έργων του. Τότε περίπου και πιο συγκεκριμένα στα 1930, τοποθετείται το κάψιμο του πρώτου χειρογράφου. Μόνος, μπροστά στο αδιέξοδο της καριέρας του και την απάθεια του κρατικού μηχανισμού αποφασίζει να το καταστρέψει. Έτσι κι αλλιώς δεν υπήρχε καμιά αμφιβολία για το ζοφερό του μέλλον: Πέρα απ' το γεγονός ότι δε θα κατέληγε ποτέ στο τυπογραφείο, υπήρχε κίνδυνος να στείλει και τον ίδιο σε κάποιο στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας. Σε μια στιγμή απόγνωσης έγραψε ένα γράμμα απευθυνόμενος στον ίδιο τον Στάλιν στο οποίο ζητούσε να του παραχωρηθεί άδεια μετανάστευσης αφού δεν ήταν χρήσιμος. Ο Στάλιν απάντησε αρνητικά με τηλεφώνημα, λέγοντας ότι κανένας σοβιετικός συγγραφέας δεν επιτρέπεται να ζει εκτός των σοβιετικών συνόρων. Ευτυχώς (για όλους μας) σύντομα εγκατέλειψε τις μηδενιστικές τάσεις και τον επόμενο χρόνο το' πιασε απ' την αρχή. Αυτό το δεύτερο σχεδίασμα το δούλευε μέχρι το 1936, οπότε και ολοκλήρωσε όλες τις παραμέτρους και τις ιστορίες. Το 1937 γράφτηκε το τελικό κείμενο. Γενικώς δεν σταμάτησε ποτέ να το δουλεύει βοηθούμενος από την τρίτη σύζυγο (που αποτέλεσε έμπνευση για το χαρακτήρα της Μαργαρίτας). Τελικά το έργο περατώθηκε το 1940-41, αμέσως μετά το θάνατο του Μπουλγάκοφ (σύμφωνα με τις υποδείξεις του) από την σύζυγο. Η νουβέλα διακινούνταν και διαβαζόταν υπόγεια σε μορφή Samizdat (ρωσ. : самиздат = αυτοέκδοση/ παράνομη, αντικαθεστωτική φυλλάδα) για πολλά χρόνια μέχρι την επίσημη -λογοκριμένη- έκδοσή της, σε δυο συνέχειες από το περιοδικό Moskva το 1966-7.
Για πολλή ώρα καθόμουν στο πτυσσόμενο σκαμνί μου ακίνητος. Άδειαζα τις σκέψεις της βδομάδας στον τοίχο απέναντι. Μέχρι που πάγωσα και σύρθηκα στο καλοριφέρ. Εκεί με πήρε ο ύπνος. Και είδα για δεύτερη συνεχόμενη μέρα ένα όρθιο όνειρο μ' ένα χοντρό λιγδιασμένο γάτο που πεινάει συνέχεια και είναι πράσινος. Όχι ακριβώς. Μπλέ περίπου. Λέει όμως έξυπνες ιστορίες. Ξύπνησα απότομα στο τέταρτο με την αίσθηση ότι έχουν περάσει δέκα ώρες. Έπειτα και για όλο το υπόλοιπο απόγευμα (που διαρκεί πάντα τόσο λίγο) έσπαγα το κεφάλι μου να θυμηθώ που είχα ξαναδεί τον περίεργο γάτο -ήταν γνώριμος- και τελικά θυμήθηκα. Ήταν, εκείνος, στο εξώφυλλο της πολυπαθούς νουβέλας ο Μαίτρ και η Μαργαρίτα.
Φοβάμαι ότι δεν μπορώ να αποκαλύψω τίποτε άλλο σχετικό με την πλοκή του βιβλίου ή ο,τιδήποτε έχει να κάνει με τα πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης και τις ερμηνείες που δίνονται. Θα χάλαγε την έκπληξη και δεν είναι στο χαρακτήρα μου.

Δυστυχώς για να δείτε κ εσείς τον γάτο πρέπει να το διαβάσετε.

**Bonus: Franz Ferdinand: Love And Destroy (The Master and Margarita)

Feline Reactions to Bearded Men


1. Cats do not like men with long beards, especially long dark beards.
2. Cats are indifferent to men with shorter beards.

3. Cats are confused and/or disturbed by men with beards that are incomplete (...) and to a lesser degree by men whose beards have missing parts (...).

16.1.10

Χάρτες

*"(...) But it is already light. How long has it been light? All this while, light has come percolating in, along with the gold morning air flowing now across his nipples: it has begun to reveal an assortment of drunken wastrels (...) as London light, winter and elastic light grows between the faces of the mullioned windows, grows among the strata of last night's smoke still hung, fading, from the waxed beams of the ceiling. All these horizontal here, these comrades in arms, look just as rosy as a bunch of Dutch peasants dreaming of their certain resurrection in the next few minutes(...)"

Pynchon, Th. - "Gravity's Rainbow"
**pic

τρεις τανίες

...........................,

*Kes (1970) του Ken Loach (τον αντιπαθώ γενικώς αλλά αυτή η ταινία εμπίπτει στην κατηγορία των διαχρονικών)
** The Cool World (1964) της Shirley Clarke [Harlem ghetto και διάφορα (πολλά) άλλα προβλήματα]
*** Lancelot Du Lac (1974) του Robert Bresson (ακόμη μια φιλοσοφική σπουδή από τον μαιτρ του είδους).

13.1.10

Η Ράνια και η άλλη


*Το πρωί πήγα να δω τη Ράνια στο σπίτι της. Με περίμενε στη βεράντα με τον Ιβάν που είναι μεγάλο σκυλί αλλά δε γαβγίζει. Καθόλου. Έχει το χρώμα της κρέμας, μάτια μικρά και καστανά και δε φαίνεται να έχει ψυχολογικά. Η γιαγιά της καθόταν, σε στάση αυτοκρατορική, στην κουζίνα, ακουμπισμένη στη σόμπα, δίπλα στην κατσαρόλα με τα φασολάκια. Η Ράνια, που έχουμε την ίδια ηλικία, γηροκομεί την γιαγιά της που είναι ανήμπορη τα τελευταία χρόνια και τη γατούλα τους τη λένε Λόλα και μένει στην εξώπορτα μαζί με τα παιδιά της. Υπάρχει μια σταθερή σχέση ανάμεσα στις παραπάνω προτάσεις, που κωλύομαι να αναπτύξω.

'Αλλωστε, δεν θα μπορούσα να το πω αλλιώς.


(Ούτε χρειάζεται μάλλον να αναφέρω ότι έχω ερωτευτεί την κουπαστή της σκάλας.)

Ουμβέρτος μάγκας

Βrief

.................................................

11.1.10

Lepakkoluola

* Η σοδειά του Σαββατοκύριακου υπήρξε πενιχρή διότι ήμουν πτώμα. Συνεπώς δεν έτρεξα τον συνηθισμένο μου διαδικτυακό μαραθώνιο. Εψές λοιπόν , καταβεβλημένος από την (πνευματική) απραξία έβαλα -τυχαία επιλογή- το Mother Night (1996) του Keith Gordon. Φυσικά εξεπλάγην. Τώρα θα μου πείς με βασικό κάστ τους Nick Nolte και Alan Arkin λίγο δύσκολο να πετύχαινα πατάτα. Κι όμως όσοι παρακολουθούν αυτό το blog μπορούν να εντοπίσουν τη δυσπιστία που ενίοτε αναπτύσσω απέναντι στις αμερικανικές παραγωγές - ακόμη και στις ανεξάρτητες/αντεργκραουντ/υποκουλτουρέ. Σε κάθε περίπτωση, η ταινία αποδείχτηκε έξυπνη σεναριακά αλλά δεν μπορώ να επεκταθώ. Θα γινόμουν φλύαρος κι εξάλλου δεν ταιριάζει με το επόμενο θέμα. Στο οποίο περνάω αμέσως.
** Το 1982 o πιανίστας Brandi Ifgray και ο μπασίστας Hande Virkki σύχναζαν στο κλάμπ/συναυλιακό χώρο Lepakkoluola γνωστό κι ως Lepakko (=Batcave) στο Ελσίνκι . Και οι δυο αγαπούσαν την τζαζ αλλά τους άρεσε η μουσική της εποχής ποστ πανκ/ ντάρκουεϊβ κ.λ.π. Ήθελαν να κάνουν μουσική για φρικιά/πανκιά που αρέσκονταν στην τζαζ αλλά δεν ήταν σίγουροι πως. Έκαναν συχνά πρόβες στα πίσω δωμάτια του κτιρίου - εκεί σύχναζαν όλοι τους οι φίλοι και καμπόσοι άλλοι παράξενοι τύποι που δεν τους γνώριζαν. Υπήρχε χώρος για όλους και ειδικές βραδιές κατά τις οποίες οι θαμώνες απολάμβαναν μουσική κάνοντας σάουνα (ναι λειτουργούσε σάουνα στο Lepakko). Στο βίντεο μπορείτε να δείτε τα παιδιά στα πρώτα τους βήματα, στον φυσικό τους χώρο. Είχαν επιλέξει το όνομα Shadowplay (φόρος τιμής στους Joy Division). Το 1985 κυκλοφόρησε το πρώτο τους σινγκλ "Night Porter" το οποίο εμφανίζεται στην ταινία Kill City (1986) [φυσικά ψάχνω-σαν-παλαβός-πυροβολημένος να τη βρω]. Ένα μέρος των γυρισμάτων της ταινίας έλαβε χώρα στο Lepakko. Το εξπρεσσιονιστικό σκηνικό που εμφανίζεται στο κλιπ παραπέμπει έντονα στον Καλιγκάρι - η σύνδεση με την σκηνογραφία της δαιμονικής οθόνης είναι αναπόφευκτη. Τελικώς οι Shadowplay με ενδιαφέρουν μέχρι και το 1988. Μετά υπάρχει μετά ,που είναι μια άλλη ιστορία.
***Κάπως αναστήθηκε το Σ/Κ. Μάλλον.

***pic

10.1.10

Prio 1

..............
*Ο εγκέφαλός μου είναι σα ζελέ. αυτή τη στιγμή. κουτουλάω πάνω του και κάνω γκελ στην πραγματικότητα.
** Αύριο.
***pics

8.1.10

Ουμβέρτος στη βόλτα


Σα να μπαίνει άνοιξη

*Aλλά εδώ μπαίνει η άνοιξη. Η ψυχοπάθεια του καιρού συνοψίζεται στην παραπάνω εικόνα. Μου λείπουν οι μυγδαλιές.
Εκείνες πιο πολύ απ' όλα και η μυρωδιά του αραιωμένου νέφτη. Στις παλέτες, στο πανί, παντού.
**Μετά ήρθαν οι μάσιβ ατάκ καθώς και ένα πλήθος από ξεχασμένες ιστορίες (θενκς μίστερ gutted)

6.1.10

Il portiere di notte

Wenn ich mir was wünschen dürfte/ Möchte ich etwas glücklich sein/ Denn wenn ich gar zu glücklich wär'/ Hätt' ich Heimweh nach dem Traurigsein
[=(ελεύθερη μετάφραση) Αν μου επιτρεπόταν να ευχηθώ κάτι στον εαυτό μου/ θα' θελα να ήμουν κάπως ευτυχής / διότι αν ήμουν τελείως ευτυχής / θα νοσταλγούσα την θλίψη)]

Αυτή ακριβώς είναι και η ουσία του "Il portiere di notte" (1974) της Liliana Cavani. Οι δυο όψεις της ύπαρξης, το θηλυκό και το αρσενικό, το καλό και το κακό, το φως και το σκοτάδι, η θλίψη και η χαρά, η αγωνία και η απάθεια, η αγάπη και το μίσος. Ο δυϊσμός αυτός δημιουργεί - σε συνάρτηση με το σκοτεινό παρελθόν των πρωταγωνιστών- ένα μίγμα εκρηκτικό. Μπρουτάλ αλλά αληθινό, διαπιστώσεις προσωπικές, συγκλονιστικές, ενοχλητικές. Οι πρωταγωνιστές Charlotte Rampling και Dirk Bogarde μοιάζουν τόσο κοντά στην αλήθεια του Μαξ και της Λουτσία - αντιμέτωποι με την υπέρτατη ένωση της αλληλεξόντωσης - σ' έναν αγώνα που κανείς δε μοιάζει να βγαίνει νικητής ή ηττημένος παρά μόνο τα πολλαπλά ζεύγη των αντιθέσεων. Δεν βρίσκω καθόλου εύστοχες τις ταμπέλες σαδομαζοχισμός και παράνοια. Υποθέτω ότι όλες οι σχέσεις θα έπρεπε να λειτουργούν με βάση αυτό το μοντέλο - σε μια υγιή βάση (με ό,τι κι αν αυτό συνεπάγεται). Τα άκρα είναι μέρος του πάθους, που είναι μέρος μιας ολότητας , και σαν τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζονται.
Η αποδόμηση και η συντριβή των χαρακτήρων αντικατοπτρίζεται τοσο στους χρωματικούς τόνους και τους φωτισμούς όσο και στη σύνθεση του περιβάλλοντα χώρου.

Συγκλονιστικό από κάθε άποψη.


*Μια πρώτη εκτέλεση του Wenn ich mir was wünschen dürfte (από τη Marlene Dietrich) μπορείτε ν' ακούσετε εδώ.
**Chris, ευχαριστώ.


Το σπαρματσέτο



Στο Παρίσι έμενα σε μιαν οικογενειακή πανσιόν. Ο γιος της νοικοκυράς, που έλειπε στο Αλγέριο, ήρθε την Πρωτοχρονιά για να περάσει τις γιορτές στο σπίτι του. Αλλά δεν ήρθε μοναχός. Έφερε και μια μαϊμού. Αυτή η μαϊμού ήτανε μεγάλο βάσανο για όλους. Παρ' όλη την αλυσίδα της, κατόρθωνε να ξεφεύγει και να τα κάνει θάλασσα. Τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς περίσσεψε ένα πόδι από τη γαλοπούλα, και το βάλανε μέσα στο "φανάρι", που ήτανε κρεμασμένο από το ταβάνι. Η μαϊμού όμως το μυρίστηκε. Σκαρφάλωσε στο φανάρι, έφαγε το πόδι της γαλοπούλας και για να μην την καταλάβουν έβαλε στη θέση του ένα... σπαρματσέτο. Η μαϊμού βλέπεις είναι μισός άνθρωπος. Και γι' αυτό όχι μονάχα ξέρει να κλέψει, αλλά και φροντίζει να μην πιαστεί.


Κ. Βάρναλης, "Η αλληλεγγύη των ζώων"

3.1.10

Memorabilia

........................

Την παραμονή πρωτοχρονιάς του 2000 την έβγαλα καθισμένος σ' ένα παγκάκι κάτω από ένα δέντρο που το φωνάζαμε Μανώλη και που βρίσκεται σε καίριο σημείο της πόλης. Θυμάμαι -σα να'ταν χθες- τη γαλάζια ζακέτα με τα χαλαρά κουμπιά που δεν μου άφηναν κανένα περιθώριο επιλογής παρά να τα πειράζω. Πίστευα ότι ήμουν ερωτευμένος αλλά μετά κατέληξα σ' ένα πάρτυ όπου κάποιος με πυκνά μαλλιά έπαιζε πιάνο και στον τοίχο ήταν καδραρισμένη η ελληνική σημαία. Κάπου έχασα τον έρωτα αλλά διατηρούσα ακόμη την αισιοδοξία των χαζών και των εφήβων.
***
Την παραμονή πρωτοχρονιάς του 2010 ανακάλυψα με έκπληξη ότι μπορούσα να θυμηθώ τι έκανα την παραμονή πρωτοχρονιάς του 2000. Ακόμα πίστευα ότι ήμουν ερωτευμένος με κάποιον/ κάτι αλλά στην οθόνη έπαιζε το "Millenium Mambo" του Hou Hsiao Hsien που με δίχαζε γενικά και προσπαθούσα σιωπηρά να καταπνίξω την ανησυχία μου για το μέλλον της Κι Σου. Στον τοίχο δεν υπήρχε κάποιο κάδρο παρά μόνο το προσχέδιο μιας ανόητης αισιοδοξίας, σχεδόν παιδικής. Για την οποία δεν μετανιώνω καθόλου.
***
Κάπως έτσι πέρασε η τελευταία δεκαετία, υποθέτω. Αν και ο Hou Hsiao Hsien παραμένει αμφιλεγόμενος.

"Είσ' ένας σκώπτης, Σωκράτη" είπε ο Αγάθωνας. "Αλλ' ας είναι. Αυτό θα το κανονίσουμε δικαστικά τώρα μετά από λίγο εγώ και συ, ό,τι αφορά την πνευματική υπεροχή, με δικαστή τον Διόνυσο. Τώρα κοίταξε πρώτα να δειπνήσεις". (Πλάτωνος, "Συμπόσιον")
*pics

2.1.10

Τζουλιάνα

.................

Η Juliana Beasley, αποφοίτησε από τη σχολή φωτογραφίας του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης το 1990. Χρειαζόταν όμως εικόνες. Σκέφτηκε λίγο και μετά αποφάσισε να τις αναζητήσει. Αυτή η εύκολη απόφαση, που της στοίχησε μόλις 2 δευτερόλεπτα και μιάμιση αναπνοή, ήταν πρακτικά ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο. Όμως. Κάπως έπρεπε να ζήσει. Από το 1992 μέχρι το 2000 γδυνόταν, χόρευε, έπαιρνε φωτογραφίες και σκεφτόταν το μέλλον. Μερικές φορές πήγαινε στη Χαβάη. Κάποιες άλλες φορές ήθελε να προλάβει το λεωφορείο. Συχνά ήταν πολύ κουρασμένη.
Ποτέ όμως δεν ξεχνούσε το σκοπό της.
Ποτέ ποτέ ποτέ.

φάνκυ πρέιερ




*PCL LinkDump

1.1.10

And as it's Going


And As It's Going
And as it's going often at love's breaking,
The ghost of first days came again to us,
The silver willow through window then stretched in,
The silver beauty of her gentle branches.
The bird began to sing the song of light and pleasure
To us, who fears to lift looks from the earth,
Who are so lofty, bitter and intense,
About days when we were saved together.

*Anna Akhmatova, 'And as it's Going'