Χάρις

Δεν ξέρω πόσο ladylike είναι πια να κρατάς την πανάκριβη τσάντα σου και να την κουνάς πέρα δώθε με τέτοιο τρόπο ώστε να κινδυνεύει ο άλλος να μείνει παράλυτος (σχήμα λόγου). Ιδιαίτερη προσοχή στα πεζοδρόμια για τοσοδούληδες της Σόλωνος. Το σχόλιο αφορά και τους οδηγούς όλων των τροχοφόρων. Achtung μεγάλες τσάντες <ή τσάντες γενικώς>.

Πανηγύρια ή εγώ φταίω που μου σπάτε τα νεύρα (αυτός θα είναι ο τίτλος του βιβλίου).

http://www.imdb.com/title/tt0158692/

Ζωγράφισε τι βλέπεις από το παράθυρο

ECHO

Έχω την εντύπωση ότι θα ξυπνήσω ξαφνικά και θα’ ναι σαν ξενέρωμα από παρατεταμένο μεθύσι. Κάπως άβολα και για τον Αυγουστίνο που προτιμάει να κοιμόμαστε όλοι.
Κάτι μ’αυτά τα σουρρεάλ απογεύματα που ζω τις τελευταίες δυο βδομάδες.
Εξηγώ. Υπάρχει το ωδείο. Από το δωμάτιο που βρίσκομαι ακούω ταυτόχρονα, μια –ελπίζω όχι καραφλή -wannabe τραγουδίστρια όπερας, (aka: αρκετά- καραφλιάζω- εγώ- που- εξαναγκάζομαι- ν’ακούω), τη δασκάλα του πιάνου να μετράει χτυπώντας παλαμάκια το ρυθμό (μικρός πιωμένος /φοράει i-pod/δεν υπάρχει) και έναν τύπο που νομίζει ότι θέλει να γίνει ντράμερ (σκοτώνω –παλαβές- μύγες- πάνω- στα- κύμβαλα).
Είμαι πλέον πεπεισμένος ότι αυτό το ωδείο είναι για κωφούς.
Und hier ist das Echo. EEEEEEEEchOOOOOOOOOOO

-*-

Jean-Daniel Pollet

Ευτυχώς ήμουνα σε σπίτι με τηλεόραση το βράδυ που το κρατικό κανάλι πρόβαλε την τριλογία του. Ήταν οι ώρες οι μεγάλες και παρακολουθούσα μισοκατσούφης μια ξανθιά με πρόσωπο μπασκετμπολίστα να μιλάει στο mute.

Πρόλαβα λίγο από το "Bassae "(1964), με κοροϊδευτική διάθεση και με τα αγόρια στον κόσμο τους, ένιωθα μόνος και κανείς δεν μου έδινε σημασία -μα ποιος επιτέλους ήταν αυτός ο καμένος Γάλλος;- ΚΑΙ νύσταζα. Γενικώς γουόρν άουτ καταστάσεις.

Φυσικά κόλλησα.

Όταν ξεκίνησε το "L'ordre" (1973) δεν κατάλαβα, στην αρχή νόμισα ότι επρόκειτο για φάρσα. Το θέμα ήταν δύσκολο -από την πλευρά του σκηνοθέτη- ένα μέρος μακρινό και άγνωστο, όλα έμοιαζαν σαν αναδυόμενα από το πουθενά στην οθόνη. Πού τα βρήκε έλεγα στον εαυτό μου. Και ο Κουτσαφτης με την "Αγέλαστο Πέτρα" ΝΑΙ -μόνο που ήταν ο τόπος του. Αυτός ο ξένος-φαινόμενο ξεκίνησε να κατοχυρώνεται μέσα μου.

'Επειτα, πώς μπορεί κανείς να κριτικάρει τη δουλειά ενός ανθρώπου που αγάπησε τόσο πολύ το φώς.

Τώρα μαθαίνω ότι ήταν την Παρασκευή (24/4/2009)από την ΕΤ1.

[...] σ’ ένα αξιόλογο αλλά και αγνοημένο (ιδίως στην Ελλάδα) δημιουργό, που έκλεισε πρόωρα τον κύκλο της ζωής του: Ζαν Ντανιέλ Πολέ/ Jean -Daniel Pollet (1936-2004). Κι όμως, ο Πολέ ήταν ένας ποιητής δοκιμιογράφος, ένας μοναχικός μετεωρίτης , που προσπαθεί να συνδέσει την ύλη με το πνεύμα. Και κάτι περισσότερο που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα.
Ο Πολέ έχει μια σταθερή, θεμελιώδη σχέση με την Ελλάδα. Ταξίδεψε, γύρισε πολλές ταινίες σε όλες τις φάσεις της ζωής του, έψαξε με πάθος το ελληνικό τοπίο και τους ανθρώπους . Η Ελλάδα του δεν είναι μια χώρα ωραιοποιημένη και εξωτική, δεν είναι φολκλόρ και εύκολος λυρισμός της πολιτισμικής μνήμης. Τα ερείπια ενός αρχαίου ναού δεν κινηματογραφούνται στατικά, με πόζα. Είναι ταυτόχρονα σπασμένα μάρμαρα, φθορά, απειλή και εξαφάνιση, ομορφιά που επιβιώνει, στοιχεία μιας μνήμης που διαρκώς κινείται , μιας ιστορίας που δεν τελειώνει. Η Ελλάδα γίνεται όπως λέει «η δεύτερη, ανεξάντλητη πατρίδα».
[...]Η Τάξη [L'ordre] είναι η αποκάλυψη της ένοχης συνείδησης των «υγιών» ανθρώπων που είχαν κλείσει τους λεπρούς στο Κρητικό νησάκι Σπιναλόγκα. Μιλάει συνταρακτικά ένας «κατασπαραγμένος» λεπρός, ο Ρεμουντάκης

Από http://www.cinephilia.gr/auteur2/pollet.htm
http://www.imdb.com/name/nm0689554/

Neu!

Βασικό Ένστικτο

Μια ολόκληρη μέρα περνάει και έχεις κολλήσει. Σκέφτεσαι το ίδιο άτομο -κάπως χαλαρά το σκέφτεσαι, ναι- και ότι μπορεί και να θέλεις να το δεις. Βιαστικά. Ίσως και να το συναντήσεις.

Η λέξη ένστικτο μου αρέσει. Μου θυμίζει το σπίτι που γεννήθηκα. Δεν μου προσφέρει θαλπωρή ίσα ίσα με κάνει να θέλω να πιστεύω και να μην πιστεύω σ'αυτήν. Είναι αυτό που θέλω και μου λείπει. Ό,τι κάνω εγώ σημαντικό.

Στα μισά του δρόμου, μετά τη δουλειά, κάνει ζέστη.

O Χριστόφορος λέει ότι πρέπει να μάθω να ρίχνω τα χαρτιά. Ή να διαβάζω τον καφέ ή και τα δύο.

Κι ενώ έχεις ξεκινήσει να βαδίζεις προς το σπίτι, ξαφνικά μεταβολή και πίσω. Στην αντίθετη κατεύθυνση έρμαιο μιας ανεξήγητης δύναμης, έχεις χάσει συνείδηση τόπου και χρόνου, διαλύεσαι στο άπειρο φώς του δειλινού. Ευχόμουν να μπορούσα να πετάξω γρήγορα στο Παγκράτι, είχα κορακιάσει και η ανάγκη μου να χωθώ στην κουζίνα των παιδιών ήταν απόλυτη.

Αργό βάδισμα, μα πού πήγαινα;

Και στην κορύφωση μιας συγκλονιστικής, αόριστης αγωνίας βλέπεις το άτομο που σκεφτόσουνα όλη τη μέρα. Κάθεται και σε κοιτάει σαν να είχατε δώσει ραντεβού.

Αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά.

Μετά μην μου λες ότι υπάρχει κάτι που δεν μπορείς.

Θέλω αυτή την ταινία

*αυτήν

Τα μεγάλα παιδιά θυμούνται

1. Kikujirô no natsu (1999)του Takeshi Kitano
2. Mitt liv som hund (1985)του Lasse Hallström
3. Dare mo shiranai (2004)του Hirokazu Koreeda
4. Yi yi(2000)του Edward Yang
5. Pure (2002)του Gillies MacKinnon
6. Dear Frankie (2004) της Shona Auerbach
7. Kolja (1996) του Jan Sverák
8. Zazie dans le métro (1960)του Louis Malle
9. Shiza (2004),Gulshat Omarova
10. Benny's Video (1992) του Michael Haneke

στην απ'έξω μένουν τα:
La promesse (1996)των Jean-Pierre Dardenne και Luc Dardenne
All the Invisible Children (2005) -various
Les choristes (2004) του Christophe Barratier
Au revoir les enfants (1987) του Louis Malle
Christiane F. - Wir Kinder vom Bahnhof Zoo (1981), Uli Edel
Koktebel (2003)των Boris Khlebnikov και Aleksei Popogrebsky
King of the Hill (1993) του Steven Soderbergh

καθώς και όλα τα υπόλοιπα.

Eine kleine Geschichte zu einem Bild

Im ersten Augenblick ist es ein ganz üblicher Altbau. Für die Touristen ist es ein von den letzen Stücke der Vergangenheit. Für die Bewohner auch für das Bauamt ist es nur ein nutzloser Stapel, das unbedingt abgerissen werden muss. Aber für mich ist es eine andere Geschichte, die ich leider nie vergessen kann: Die Geschichte eines traurigen und peinlichen Lebens.

Da war einmal das Studio eines der berühmtesten Künstler Zyperns, der heißt Andreas Charalambous. Er war auch ein Kunstlehrer. Dort blieb auch seine Kunstschule. Dort begannen viele junge Künstler Zyperns ihre Karriere. Dieses Studio und der Lehrer war sehr wichtig für ihren Erfolg . Meine Mutter war auch eine der Studenten und die Beziehung zwischen ihm und meiner Familie war sehr eng . Hier muss ich sagen, dass meine Schule und die Schulbibliothek gegenüber dem Altbau liegen.

Lebhaft kann ich mich an das Fenster des Lehrers erinnern, das haüfig offen stand, seinen kleinen Hund, der erfreulich die Treppe hinauf lief und alle seine Sammlungen: Bücher, Briefmarken, Photos, Muscheln, Afrikanische Holzfiguren, Musik u.s.w. Oft blieb er da für viele Tage. Wenn er während der Arbeit müde war, hat er sich dort erholt .

Das war im Juni 2006. Der heiße, ruhige Abend war fast weg und wir saßen mit meiner Mutter im Garten zusammen. Plötzlich hörten wir Lärm, der von der Straße kam und dann Leute die liefen. Danach hatte ich das Gefühl, dass etwas abbrannte. Kurz danach kam ein Pumplöschfahrzeug und drei Feuerwehrmänner liefen zum Überflurhydrant . Meine Mutter versuchte den Feuerwehrmännern zu helfen aber das war sehr gefährlich.

Eine Stunde später alles wurden fast vollständig abgebrannt. Die Feuerwand ruiniertet auch das Dach, das zu Fall kam. Die Tragödie war total. Seit der Tragödie ist der Altbau verlassen. Was plant das Bauamt mit ihm zu tun? …aber das ist eine andere Geschichte.

Das war meine kleine Geschichte. Leider war sie traurig und dunkel aber wahr.

Ο "Βασιλικός" Κήπος

Αναρωτιέμαι πως θα ήταν ο εθνικός κήπος αν δεν εξοριζόταν η Αμαλία. Μάλλον θα ήταν διπλάσιος σε έκταση και η ίδια δεν θα βρισκόταν παραγκωνισμένη και λησμονημένη από τη συλλογική μνήμη.

Όπως συμβαίνει συχνά, η ιστορία κράτησε το όνομα του Όθωνα αποβάλλοντας την ταπεινή του ακόλουθο, Αμαλία.

Δεν γνωρίζω κανέναν που να νιώθει ευγνωμοσύνη για αυτό το έργο της. Προσπαθήστε να αναλογιστείτε την έκταση αυτή χωρίς τον κήπο, ενταγμένη στο σεληνιακό τοπίο της πόλης. Μια λύπη.

Χτες έμαθα ότι υπάρχουν ειδικές χελώνες νερού και άλλες, που δεν ξέρουν κολύμπι. Τις χάζευαν στον κήπο κάτι αμερικανάκια και ήταν LOUD.

Σκέφτηκα την Αμαλία και τα όνειρά της για τον "πνεύμονα" της Αθήνας:
«Όλος ο κόσμος είναι με το μέρος μου. Είναι καταγοητευμένοι. Μόνον ένας εφημεριδογράφος θεώρησε απαραίτητο να παραπληροφορήσει τον κόσμο γράφοντας ότι [αυτή η ιστορία] κόστισε στο κράτος 60.000 δραχμές, ενώ δεν κόστισε βέβαια ούτε δεκάρα. Όλη η ιστορία θα πληρωθεί φυσικά από την τσέπη μας και δεν θα φτάσει ούτε τις 3.000, μαζί με το φιλοδώρημα για τους ναύτες κ.λ.π., κ.λ.π., διότι τα ίδια τα δέντρα κοστίζουν όλα μαζί 280 δραχμές. Ωστόσο η εργασία, η μεταφορά... Αλλά τι τον νοιάζει τον κόσμο, που δίνουμε σε φτωχούς ανθρώπους την ευκαιρία να κερδίσουν κάτι! Δεν είναι Έλληνες αυτοί που παίρνουν τα χρήματα; Δεν μένουν τα χρήματα στη χώρα, και δεν είναι [οι φοίνικες] αφάνταστα ωραίο στολίδι για την πόλη;».

...

-*-

Adams æbler (2005)

Η ιδιοφυΐα με το όνομα Anders Thomas Jensen έκανε και πάλι το θαύμα της. Ετοιμαζόμουνα να πω ότι αυτά "Τα μήλα του Αδάμ" είναι μια από τις καλύτερες ταινίες του -τουλάχιστον από όσες έχω δει μέχρι τώρα- αλλά μια ματιά στο παρελθόν της σχέσης μου με αυτόν τον εκκεντρικό Δανό καταρρίπτει αυτό τον ισχυρισμό. Για να γίνω πιο σαφής: έχει κάνει τελικά σκάρτη δουλειά ή όχι; Ρητορική ερώτηση και η απάντηση είναι: Μάλλον όχι. Εξαίρεση ίσως αποτελεί το "Skagerrak" (2003). Ολίγον τι γλυκερό και με εμφανές το κενό που αφήνει η απουσία των Δανέζικων. Σε τούτο το Adams æbler βλέπουμε τον πραγματικό Jensen, αυτόν που έχει αναγάγει σε τέχνη το παγερό, μαύρο χιούμορ της πατρίδας του ["Blinkende lygter" (2000)] και την μοναξιά του ανθρώπου που οδηγεί σε καθολικό αδιέξοδο ["Elsker dig for evigt" (2002)-writer, "Brødre" (2004)- writer, "Efter brylluppet" (2006)-σενάριο]. Εμφανές και το "πείραγμά" του στους χαρακτήρες του "Red Road" (2006). Η σκιαγράφηση ήταν τόσο Jensen-ική που στο τέλος της ταινίας δεν αντιστάθηκα να μην επιβεβαιώσω την υποψία μου για την ανάμιξή του. Και φυσικά, τζόκερ, ήταν εκεί. Πρόκειται για μια αλληγορική ταινία βασισμένη, εν μέρει, στη βιβλική ιστορία της Γένεσης και στο Βιβλίο του Ιώβ. Το θέμα τυγχάνει τέτοιας επεξεργασίας ώστε να μην αποβαίνει καθόλου βαρετό, αντιθέτως προκαλεί καθηλωτικό ενδιαφέρον. Οι ατάκες είναι τόσο έξυπνες και διαδέχονται η μια την άλλη τόσο γρήγορα σε βαθμό που θυμίζουν αγώνα λόγων σε αρχαίο θέατρο. Εντοπίζονται όλων των ειδών οι χαρακτήρες. O τραχύς, ο προκατειλημμένος, ο ευαίσθητος, ο φοβισμένος, ο μοναχικός, ο εύθυμος, ο επιθετικός, ο ευθυνόφοβος και τέλος ο αισιόδοξος. To φοβερό τρίο Ulrich Thomsen-Mads Mikkelsen-Nikolaj Lie Kaas δίνει εδώ τον καλύτερο του εαυτό σε ένα έξοχο δείγμα μαύρης κωμωδίας που αξίζει να δείτε. Συνίσταται για κάποια άγια νύκτα, από αυτές που διανύουμε: Με κατανυκτικό γέλιο.

Haribo macht Kinder froh und Erwachsene ebenso

Στις 3 Απριλίου 1893 στο Friesdorf (Βόννη) γεννιέται ο Hans Riegel. Τελειώνει το σχολείο και εκπαιδεύεται ως κατασκευαστής καραμελοειδών. Δουλεύει για την εταιρεία Kleutgen & Meier. Μετά το τέλος του Α'ΠΠ η εταιρεία Heinen στην περιοχή Bonn-Kessenich βρίσκεται σε αναζήτηση κατασκευαστή γλυκών. Ο Hans Riegel έχει όμως πιο φιλόδοξα πλάνα για τη ζωή του. Γίνεται λοιπόν συνέταιρος και η εταιρεία μετονομάζεται σε Heinen & Riegel.

Το 1920 δημιουργεί τη δικιά του φίρμα, HARIBO, η οποία θα εξελιχθεί στο σημερινό κολοσσό.Das Startkapital ist ein Sack Zucker. Μάλιστα, αυτό ήταν το αρχικό κεφάλαιο, ένα σακί ζάχαρη! Στον αγώνα για την στήριξη της νέας εταιρείας βρίσκεται η σύζυγός του, Gertrud.

Το 1922 και ενώ στην Ελλάδα μαινόταν χάος (αδυνατώ να μην σκέφτομαι τα ελληνικά δεδομένα) ο Hans Riegel κατασκευάζει τα πρώτα "Tanzbären", τα ζελεδένια αρκουδάκια που χορεύουν και τα οποία θα γίνουν από τότε το logo της εταιρείας.

Το 1923 η HARIBO αποκτάει αμάξι που επιτρέπει τη διανομή των γλυκών και σε μακρινές περιοχές. Μέχρι τότε τη διανομή εκτελούσε η Gertrud με το ποδηλατάκι της.

Το 1930 η HARIBO αριθμεί περίπου 160 υπαλλήλους ενώ περί τα μέσα της ίδιας δεκαετίας προκύπτει και το γνωστό σλόγκαν Haribo macht Kinder froh. Το 1935 δημιουργείται το πρώτο εργοστάσιο σε μη γερμανικό έδαφος, στην Κοπεγχάγη.

Δυστυχώς ο Riegel θα πεθάνει πολύ νέος, το 1945 σε ηλικία μόλις 52 ετών. Η Gertrud συνεχίζει να διευθύνει τα πρώτα χρόνια μετά το τέλος του Β'ΠΠ.

Από αυτό το σημείο αναλαμβάνουν τα παιδιά του und so weiter.

Τη γλυκιά ιστορία μπορείτε να την διαβάσετε ολοκληρωμένη στο site της HARIBO.

Confituur (2004)

Δεν θυμάμαι να έχω δει άλλη ταινία που να πραγματεύεται με τρόπο τόσο γλαφυρό το θέμα της τρίτης ηλικίας. Αν και έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε που την πρωτοείδα, την θυμόμουνα και όταν την τσέκαρα στο μαγαζί στην εκπληκτική τιμή των 2.60 ευρώ not bad είπα ουαου (αλλά τελικά δεν την πήρα, προτίμησα αφροκαραμελάκια Χαρίμπο).

Α, ναι έλεγα ότι μου είχε κάνει εντύπωση ο τρόπος. Είναι στιγμές, κατά τη διάρκεια της ταινίας που έχεις την εντύπωση ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι ηλικιωμένοι, αλλά παιδάκια ή έφηβοι. Ήταν μια ζωντανή απόδειξη της θεωρίας μου ότι οι άνθρωποι ή τουλάχιστον τα πάθη και οι φόβοι τους δεν "μεγαλώνουν" ποτέ.

Όχι δεν ήταν καθόλου boring ούτε γλυκερό, ίσα-ίσα ήταν αξιοπρεπές και διαφορετικό. Μια έκπληξη από το Βέλγιο.

I Am Dina (2002)

Δεν πίστευα ότι ταινία με τέτοιο cast θα με απογοήτευε τόσο ολοκληρωτικά. Αν και το πάλεψα δεν μπόρεσα να την παρακολουθήσω μέχρι το τέλος. Τα ανάμικτα κριτικά συναισθήματα και η σύγχυση ως προς το genre με κατέβαλε. Παρόλα αυτά παραδέχομαι ότι υπήρξαν κάποια δυνατά σημεία, όπως για παράδειγμα η φωτογραφία. Προσπάθησα να βρω κάτι περισσότερο από αυτό αλλά η απογοητευτική παρουσία της Maria Bonnevie [βλ. Reconstruction (2003)] επισκίασε τα πάντα. Ένα αίσθημα βεβιασμένου ρομαντισμού διέτρεχε την ταινία που καθόλου μα καθόλου δεν στάθηκε ικανό να με πείσει.

Nelly's: Easter Parade

Πάλι αυτό το τρία, ορθώθηκε και έλαμψε ενώ κάποιοι άλλοι κλαίγανε στα καμαρίνια αυτού του θεάτρου του παραλόγου.

Κλαψ.

Ήθελα να'ξερα πόσες ακόμη φορές θα συναντήσω στο δρόμο μου τον Θούκυ. Ξεκινώντας από το Γυμνάσιο και τις κατακρεουργημένες δήθεν μεταφράσεις, η παρωδία συνεχίζεται στο Λύκειο με τις στριμωγμένες παπαγαλίες, κανείς δεν καταλαβαίνει το σκοπό αυτού του πασατέμπο...σε κακό τέμπο. Και σαν να μη μας έφτανε όλο αυτό, να που τον βρίσκω και στο πανεπιστήμιο για να τριτώσει το κακό. Και πάλι αυτές οι ατέλειωτες δημηγορίες, στριμωγμένες όπως όπως στα κανάλια της μνήμης, και αυτός ο έρμος ο Περικλής με τον Επιτάφιο. Πόσες ακόμη φορές κύριοι καθηγηταί.

Η εποχή σας στέλνει μηνύματα αλλά εσείς κάνετε μαύρα μεσάνυχτα. Μπορείτε να συνεχίσετε την προσπάθεια ενσωμάτωσης του Θούκυ με το είναι των φοιτητών.

Άντε και καλή τύχη άκαμπτα, πασχαλινά κουνελάκια.

Mikkonen

*Ariel 

Kasurinen: How many years do you have left?
Mikkonen: Eight years, for manslaughter. But I'm innocent.
Kasurinen: Are you?
Mikkonen: At least in God's eyes. In a way I did kill him, but the truth is I didn't. The result was the same: the man died, ans I was sent here. (...) I am 37 now and 8 years more makes me about 43. Then I won't last 3 hours outside without killing somebody. 

Rosetta (1999)

Μμμ...μάλλον καλύτερο από το "L' Enfant"(2005). Έκπληξη προκαλεί η πρωτόγονή του δύναμη. Αυτά για την ώρα και βιάζομαιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιι!!! εδώ

Μετά τον Χειμώνα

Τα νεοκλασικά. Και μετά;

Μετά, η αρχιτεκτονική και το ντιζάιν της δεκαετίας του 30’.
Την επόμενη φορά που θα έρθεις αντιμέτωπος με massive όγκους μπετόν αποφάσισε για την στάση που θα ήθελες να τηρήσεις απέναντι σ'αυτό. Έτσι ακριβώς όπως αποφάσισε ο μεσοπόλεμος τω καιρώ εκείνω.Η περίοδος του μεσοπολέμου παρέμεινε ξεχασμένη για αρκετές δεκαετίες. Η έμφυτη τάση του ανθρώπου να απομνημονεύει τα σκοτεινότερα σημεία της ιστορίας τον εξοβέλισε από τις αποθήκες της μνήμης.

Είναι καιρός τώρα που η μέρα μεγαλώνει.

Τα τεκμήρια βρίσκονται διάσπαρτα, τόσο στο ιστορικό κέντρο των Αθηνών όσο και στις συνοικίες Κολωνακίου και Ευαγγελισμού, κατά μήκος της λεωφόρου Πατησίων καθώς και στη συνοικία των Εξαρχείων. Εφαλτήριο για την μετάλλαξη της πόλης και τη δημιουργία του αστικού ιστού υπήρξε η μεγάλη προσέλευση προσφύγων από την Μικρασία μετά την καταστροφή που υπέστη ο εκεί Ελληνισμός. Η μετάλλαξη αυτή θα πρέπει να υπήρξε αρκετά βίαιη -δεν εξηγείται διαφορετικά αυτό το χάος στο οποίο ζούμε σήμερα και μετά ψαχνόμαστε με τον πολεοδομικό σχεδιασμό και το γενικό οικοδομικό μπάχαλο- εφόσον μέσα σε 15 χρόνια σημειώνεται η γένεση της Μητρόπολης των Αθηνών. Οραματιστείτε την Αθήνα με τα σημαντικότερα νεοκλασικά που ξέρετε και τα οποία ανάγονται στο τελευταίο μισό του 19ου αιώνα. Αναλογιστείτε έπειτα πώς θα ήταν η σημερινή πόλη εάν η Ιωνική γη εξακολουθούσε να αποτελεί ελληνικό έδαφος. Προφανώς θα είχαν επεκταθεί τα όρια της πόλης και πολλά μοντέρνα κτίρια θα είχαν πάρει τη θέση κάποιων παλαιότερων. Αλλά...αυτό το αλλά είναι δικό σας για να του δώσετε όποιο τέλος θέλετε. Σαφώς το λεκανοπέδιο δεν θα είχε την ίδια όψη και δεν θα το προφέραμε με το στόμα στραβωμένο λες και κατάπιαμε ξύδι.

Από αυτό το σημείο λοιπόν κι έπειτα μπορούμε να μιλάμε για ένα μητροπολιτικό κέντρο. Δεδομένων των συνθηκών το εσωτερικό των οικιών επρόκειτο να αλλάξει ριζικά μέσα σε μια δεκαετία. Είναι το πέρασμα από την εποχή των σπιτιών στην εποχή των διαμερισμάτων. Εδώ δεν εξετάζω κατά πόσον αυτό ήταν τελικά θετικό η αρνητικό. Εφόσον η διαμόρφωση των χώρων γίνεται συνώνυμη με τον όρο «λειτουργικότητα» οι αλλαγές συνοψίζονται χονδροειδώς στα εξής σημεία:
1. Απουσιάζουν ή περιορίζονται οι χώροι μετάβασης, όπως για παράδειμα το χωλ και οι διάδρομοι διότι δεν εξυπηρετούν κάποιο σκοπό, είναι κατά κύριο λόγο άχρηστοι.
2. Περιορίζεται το ύψος των δωματίων.
3. Σταδιακά εξαφανίζεται η γύψινη διακόσμηση που παραπέμπει σε κλασικά πρότυπα (ταινίες, ροζέτες κ.ο.κ.)
4. Εξασφαλίζεται ο άπλετος φωτισμός με τα πολλά ανοίγματα (ζώνες παραθύρων, εξώστες, πόρτες)
5. Μειώνεται η έκταση του τυπικού διαμερίσματος. Αυτό συνδέεται άμεσα με τις αλλαγές που παρατηρούνται στο μέγεθος και στη σύνθεση της οικογένειας.

Λαμβάνοντας υπόψην τα όσα λέχθηκαν πιο πάνω είμαστε έτοιμοι να πάρουμε τους δρόμους για να δούμε αυτά τα μνημεία in situ και να επισημάνουμε τα δυο κύρια ρεύματα που διαμορφώνονται κατά την δεκαετία του 30’. Πρόκειται για δυο εν μέρει αντίθετα και εν μέρει συγκλίνοντα ρεύματα: Τον κλασικισμό (βλ. Πολυκατοικίες Βασ. Σοφίας 29, Ευαγγελισμός και Ηπείρου 17, Μουσείο) και το μοντερνισμό (βλ. Σκουφά 26, Πλατεία Φιλικής Εταιρείας, Κολωνάκι και Θεμιστοκλέους 80-Αραχώβης 61 πλατεία Εξαρχείων, γνωστή και ως «Η Μπλε Πολυκατοικία»). Ο λόγος που έγινε περί σύγκλισης των δύο ρευμάτων έχει να κάνει με το ότι ο μοντερνισμός προέκυψε από την πρωταρχική ύλη του κλασικισμού που δεν ήταν άλλη από την κλασική αρχαιότητα.Υπήρξε δηλαδή ένα είδος υβριδικό και ως τέτοιο πρέπει να εξετάζεται (Art Deco-Διακοσμητική αρχιτεκτονική).
Σύμβολο του μοντερνισμού είναι το έρκερ. Πρόκειται για προεξέχοντα του επιπέδου της όψης όγκου ο οποίος την διαλύει σε επάλληλα επίπεδα και δημιουργεί μια ασυμμετρία στο κτίριο ενώ παράλληλα αποδυναμώνει τη γωνία. Το πρώτο επίπεδο ορίζεται από τα πλήρη μέλη του έρκερ και τα στηθαία των εξωστών ενώ το δεύτερο ορίζεται από το κατακόρυφο επίπεδο του κυρίως τοίχου. Το έρκερ προυπήρχε ήδη από τη δεκαετία του 20’ και απλά μεταγράφηκε στις αισθητικές ανάγκες της εποχής. Αυτός ο «συνδετικός κρίκος» όπως θα το χαρακτηρίζαμε γίνεται συρμός κατά την πενταετία 1932-1937. Φαίνεται πως από το 1937 τέθηκε σε ίσχυ κάποια νομοθετική απαγόρευση του έρκερ οπότε και σταμάτησε να εμφανίζεται. Το έρκερ μπορεί να είναι αυτόνομο ή σε σύμπλεγμα (π.χ. σύμπλεγμα έρκερ- εξώστη).

Ερχόμενοι τώρα στις κλασικιστικές δημιουργίες, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ένα μοντέρνο κλασικισμό ο οποίος βρίσκεται σε άρρηκτη σχέση με τη μητροπολιτική αρχιτεκτονική. Χαρακτηριστικά του κλασικισμού αποτελούν η συμμετρία στην οργάνωση των χώρων, η απουσία συγκεκριμένων κλασικών αναφορών (όπως για παράδειγμα στα νεοκλασικά των τελών του 19ου αι.), η λιτότητα και η οικονομία στη χρήση διακόσμου καθώς και η αφαιρετική διάθεση. Οι καταβολές αυτού του στυλ εντοπίζονται μάλλον στην αρχαϊκή περίοδο, και στην όση αυστηρότητα και αδρότητα αυτή κατείχε. Οι εντάσεις στις επιφάνειες είναι σχεδόν ανύπαρκτες και μόνο η είσοδος δέχεται μνημειακή επεξεργασία.

Τόσο ο μοντερνισμός όσο και ο κλασικισμός απευθύνονται σε ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Αυτό άλλωστε είναι αυταπόδεικτο. Παρόλα αυτά αξίζει να σημειωθεί ότι ο κλασικισμός εμφανίζεται σε συνοικίες της εύπορης τάξης την οποία χαρακτήριζε όχι μόνο η ιδιοκτησία αλλά και το status (βλ. Κολωνάκι). Στις συνοικίες αυτές, όπου κατοικούν τα παλιά τζάκια των Αθηνών αποφεύγονται οι «εξτρεμιστικές μορφολογικές ακρότητες του μοντέρνου κινήματος». Στατιστικά έχουμε ένα ιδιοκτήτη ανά πολυκατοικία. Αντίθετα, η ακριβή, εμπορική αρχιτεκτονική του συρμού συνδέεται άμεσα με τα μεσαία στρώματα. Πρόκειται μάλλον για βεβιασμένη εκδήλωση πλούτου και επίδειξης καταναλωτισμού που δεν γίνεται αποδεκτή από τη συντηρητική κατεστημένη αριστοκρατία. Σε αυτή την περίπτωση οι πολυκατοικίες ανήκουν σε σύμπραξη είτε μικροκεφαλαιούχων ιδιοκτητών είτε αντιπαροχής (βλ. Ευαγγελισμός). Πρόκειται για την αστική τάξη που σπαργανωμένη ακόμα προσπαθεί να επιβληθεί στο κοινωνικό στερέωμα και να διεκδικήσει το μερίδιό της από την παραδοσιακή αριστοκρατία.

Mes Dames et monsieurs η πρωτόλεια Αθηναϊκή avant-garde.
Και αυτό εδώ είναι το μπετόν της.